Zekatin verileceği kimseler | zekat sekiz sınıfa verilir

0

Allah Teâlà namazı emrettiği gibi mallarda zekâtı emretmiş ve mal sahiplerinin zekât vermelerini farz kılarak söyle buyurmuştur:

“Namaz dosdoğru kalın ve zekâtı verin”.Peygamberine hitaben de şöyle buyurmaktadır

Onların mallarından sadaka al ki bununla kendilerini (günahlarindan) temizlemis, bununla onların (hasenâtını bereketlendirmiş olasın”

Rasulullah (S.A.V.) de, İslam’ın beş şey üzerine kurulduğunu söylemiş ve zekatı  bunlar temizlemiş bunlar arasında saymıştır ( 1)  Rasûlüllah yine şöyle buyurmaktadır.

«Zekatini vermeyen hiçbir kimse yoktur ki, Kıyamet gününde malı kel erkek bir yılana dönüşmesin ve bu yılan boynuna dolanmasın… Rasûlüllah (S.A.V.) daha sonra bu sözünü Allah’ın Kitabı’ndan destekleyerek şu âyeti okudu: «Allah’ın fazl (u kereminden) kendilerine verdiğini (infakta) cimrilik edenler zinhậr bunun, kendileri için bir hayır olduğunu sanmasınlar…»> (2)

Zekât, İslâm’ın rükünlerinden biri olup üzerinde icma’ bulunan kısmını inkâr eden tekfir edilir. Ancak ticaret mallarının zekâtı ve çoçuğun malinin zekâtı gibi hakkında ihtilaf bulunan kısmı inkar eden tekfir edilmez.

Zekât, maldan veya candan dolayı belli şartlarla çıkarılandır. Zekát; ekin, meyve, altın, gümüş, ticaret malları, küçükbaş hayvan ve büyükbaş hayvanlardan çıkarılır.

 

1) Fakir : Mal ve ihtiyacını karşılayacak kazancı olmayan ve kazancı ihtiyaç miktarının yarısından az olan kimsedir. Mesela, on dirheme muhtaç iken malı olmayan ve ancak iki veya üç dirhem kazanandır

2) Miskin: Mali veyå kazancı ihtiyaç miktarının yarısını aşan kimsedir. Mesela, on dirheme muhtaç iken yedi dirheme sahiptir.

3) Zekât memuru : Zekâtı toplama ve dağıtma işinde çalışan, bu işlemleri yazan kimsedir.

4) Kalbleri İslam’a isindırılmış olanlar : Bunlar, İslâm’ı kabul etmiş olup imani henüz zayıf olan yahud imânları kuvvetli olduğu halde onlara zekât vermekle başkasının da Islâm’a kazanılması ihtimali olan kimselerdir.

5) Köleler : Bunlar, zekât veren kimseden başka biriyle mükateb durumunda olan kimselerdir.

6) Borçlu olan : Kendisi için borçlanan ve borcunu ödeme zamanı geldiği hâlde onu ödeyemeyecek durumda olan, borç aldığında onu helal yolda harcamaya azmetmiş yâhûd o yolda harcamış olan veya küskünleri barıştırmak için borçlanmış olup vâdesi geldiğinde zengin olsa bile malından onu ödeyemeyen veyâ kefil olmuş olup vâde geldiğinde hem kendisi ve hem de kendisine kefil olduğu kimse borcu ödeyemeyecek durumda olan kimsedir.

7) Allah yolunda savaşanlar : Cihadla meşgul olup maaş almayan kimselerdir. Bunlar zengin olsalar bile onlara zekât verilir.

8) Yolda kalmış olan : Zekât verilen beldeden mubah bir yolculuğa çıkacak kimsedir. İster kendi vatanına gidiyor olsun, ister başka bir yere gidiyor olsun farketmez. Paraya ihtiyacı varsa, kendisini gideceği yere ulaştıracak miktarda zekât verilir.

Zekatin sekiz sınıfa tamimi vacibtir. er-Revyâni şöyle demektedir: Mal zekâtının üç kişiye verilmesi caizdir

Bir yerde hakkedenler bulunduğu hâlde zekâtı vacib olduğu yerden başka bir yere taşımak harâmdır. Bunun câiz olduğu da söylenmektedir.

Kâfire, (mükâteb olmayan) köleye zekât verilemeyeceği gibi çocuk ve deliye de verilmez. Bunların velilerine verilir. Ayrıca Hâşim ve Müttalib sülâlesine ve zengine de verilemez.

Bir kimse, bakmakla mükellef bulunduğu asıl ve fürûuna, eşine ve kölesine fakir veya miskindirler diye zekât veremez.

Hakketmeyenlerin zekât alması haram olduğu gibi onlara zekât vermek de harâmdır. Harâm yolda harcayacağı bilinen kimseye zekât vermek yine caiz olmayıp, haramdır.

Dip notlar

1)Buhari, Müslim

2) İbni Huzeyme, Nisai ve Ebnu Mace, Lafız İbnu Mace’nin olup İbnu Mes’üd’dan rivayet edilmiştir.

 

Paylaş

Yorumlar