Salih amel nedir? Salih amel ne demek?

0

Salih amel nedir? Salih amel ne demek?

Amel kelimesi, sevap veya g├╝nahla kar┼č─▒l─▒k bulan her t├╝rl├╝ i┼č, ├žal─▒┼čma ve fiil demektir.
KurÔÇÖan ve hadislerde daha ├žok emir, yasak ve tavsiyeler anlam─▒nda olup, d├╝nya ve ahirette
kar┼č─▒l─▒─č─▒ m├╝kafat veya ceza gerektiren ameller olarak ifade edilir. KurÔÇÖan ve S├╝nnete uygun olan her t├╝rl├╝ s├Âz, fiil ve davran─▒┼člara ÔÇśÔÇÖSalih AmelÔÇÖÔÇÖ denir.1

Salih amel, AllahÔÇÖ─▒n raz─▒ oldu─ču, kabul edip m├╝kafat verece─či amellerdir. Nitekim KurÔÇÖan-─▒ KerimÔÇÖde y├╝ce Rabbimiz ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇśÔÇÖYapt─▒klar─▒na kar┼č─▒l─▒k olmak ├╝zere kendilerine nice sevindirici ve g├Âz ayd─▒nlat─▒c─▒ nimetler sakland─▒─č─▒n─▒ hi├ž kimse bilemez.ÔÇÖÔÇÖ (Secde S├╗resi, 17.├óyet.)
Resulullah (s.a.v) :
ÔÇśÔÇÖ─░yi kullar─▒m i├žin hi├žbir g├Âz├╝n g├Ârmedi─či, hi├žbir kula─č─▒n i┼čitmedi─či, hi├žbir kimsenin
hat─▒r─▒ndan ge├žiremedi─či nimetler haz─▒rlad─▒mÔÇÖÔÇÖ (Buh├ór├«, Tevhid 35.)┬ábuyurmaktad─▒r.

Olursa iman kamil, amel güzel ve sâlih,
Elbette ├Âtelerde sana g├╝lecek t├ólih!..
(M.Necati Bursal─▒)

─░nsan, imtihan i├žin yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu imtihan─▒ kazanabilmek, iyi ve faydal─▒ i┼čler, salih ameller ┼čart ko┼čulmu┼čtur. ─░nsan d├╝nyada bununla denenmektedir. Cenab-─▒ Hakk

ÔÇśÔÇÖO ki, hanginizin daha g├╝zel amel i┼čleyece─čini s─▒namak i├žin ├Âl├╝m├╝ ve hayat─▒ yaratm─▒┼čt─▒r. O, mutlak galiptir, ├žok ba─č─▒┼člay─▒c─▒d─▒rÔÇÖÔÇÖ┬á (M├╝lk S├╗resi, 2.├óyet. )
Amelin ge├žerli olmas─▒, imana ba─čl─▒d─▒r. ─░man yoksa, amel ge├žerli de─čildir. ├éyette:

ÔÇśÔÇÖAncak iman edip salih amel i┼čleyenler hari├ž. Onlar i├žin kesintisiz bir ecir vard─▒rÔÇÖÔÇÖ (Tin S├╗resi, 6.├óyet.) F─▒trattaki g├╝zelli─či koruyan, Allah’─▒n r─▒z─▒s─▒n─▒ g├Âzeten, ├óhireti i├žin g├╝zel ve hay─▒rl─▒ i┼čler yapan kimseler kurtulu┼ča ereceklerdir. Bunlar, Allah’─▒n birli─čini tasdik ettiler, g├╝zel ameller i┼člediler. Allah’─▒n r─▒zas─▒n─▒ birinci pl├óna ald─▒lar. Onlara eksilmez sevap vard─▒r.

Bunlar, al├žakl─▒k kat─▒na d├╝┼čmez. ─░man ve amelin meyvelerini toplayacaklar─▒ g├╝zel bir sona do─čru giderler. Kalplerinde iman nuru olan, dini vazifeleri yerine getiren, namaz, oru├ž, zekat, hac, cihad gibi farzlar─▒ yapanlara; kesilmeyen bir m├╝k├ófat vard─▒r. Bunlar, ahirette selamet ve saadete ula┼čacaklard─▒r.
Amel-i salih k─▒saca; Kur’an ve S├╝nnete g├Âre ya┼čamakt─▒r. Rivayete g├Âre m├╝’min bir kul ├Âld├╝─č├╝ zaman Allah, onun iki yaz─▒c─▒ mele─čine K─▒yamet’e kadar onun kabrinin yan─▒ ba┼č─▒nda ibadetlerini yazmay─▒ emreder. ├ç├╝nk├╝ o d├╝nyada, ├Âl├╝m├╝nden sonra da sevab─▒ devam edecek salih ameller yaparak yarat─▒lanlar─▒n en hay─▒rl─▒s─▒ olmu┼čtur.

”┼×├╝phesiz iman edip,salih amel i┼čleyenler, i┼čte onlar yarat─▒lanlar─▒n en iyisidirler.”┬á (Beyyine S├╗resi, 7.├óyet.) Apa├ž─▒k bir delil olan son peygambere iman edip, dini sadece Allah’a halis k─▒larak, imanlar─▒n─▒n gere─či olan salih ameller yapanlar; farzlar─▒, nafileleri yerine getirenler, muamelat ve ukubatta Allah’─▒n r─▒zas─▒na uygun davrananlar, yarat─▒lanlar─▒n en hay─▒rl─▒s─▒d─▒rlar. Onlar, yapt─▒klar─▒ i┼čler bak─▒m─▒ndan da, Allah kat─▒ndaki makamlar─▒ y├Ân├╝nden de en hay─▒rl─▒ olanlard─▒r. Halk─▒n en hay─▒rl─▒s─▒, hem iman edip hem de faydal─▒ i┼čler yapanlard─▒r. ─░man edip, hay─▒rl─▒ i┼čler yapmayanlar, en hay─▒rl─▒ olma ├Âzelli─čine sahip olamazlar. ├ç├╝nk├╝ herkes; iman edip, kendi g├╝c├╝ne g├Âre iyili─če ve hayra ├žal─▒┼čmal─▒d─▒r.┬á ─░man edip, salih amel i┼čleyenler, Allah’─▒ tasdik ettiler. G├Ân├╝llerinde, ┼čirkten, nifaktan, k├╝f├╝rden ve ┼č├╝pheden ar─▒nm─▒┼č bir iman bulundurdular. Amellerini riyadan koruyup, kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ Allah’tan beklediler. ─░┼čte onlar yarat─▒lm─▒┼člar─▒n en hay─▒rl─▒s─▒d─▒rlar.
Abdullah b. ├ľmer(r.a) ┼č├Âyle der:
”Vallahi m├╝’minler, Allah kat─▒nda K├óbe ‘den de─čerlidirler.” Hasan-─▒ Basri’ye bu ayetin
ne anlama geldi─či sorulunca ┼č├Âyle cevap vermi┼čtir:
”Melekler, ancak iman eden ve salih ameller i┼čleyen m├╝’minlerle beraberdir. Onlara
dua ederler.”┬á (Tefs├«r├╝ÔÇÖl-Kur├ón, EbuÔÇÖl-Leys Semerkand├«, C.6,sh.456.)
En de─čerli sermayemiz zaman─▒m─▒zd─▒r. Kaybedilen para tekrar kazan─▒labilir. Ama insan; ge├žen zaman─▒; b├╝t├╝n paras─▒n─▒, mal─▒n─▒ verse, ├Âmr├╝nden bir saniyeyi bile geri getiremez. Onun i├žin, insan her an─▒n─▒ iyi de─čerlendirmelidir. ├ľyleyse; alt─▒n kazanm─▒┼čs─▒n, mal kazanm─▒┼čs─▒n, en iyi ┼čekilde ya┼čam─▒┼čs─▒n ne faydas─▒ var? Bir g├╝n bunlar─▒n hepsini geride b─▒rak─▒p gideceksin. Ahirete do─čru bir sefer ba┼člayacak. Bu yolculu─ča haz─▒rl─▒kl─▒ m─▒s─▒n? Yani, ├Âmr├╝n bo┼č ┼čeylerle, g├╝nahlarla, insan─▒ yar─▒n pi┼čman edecek ┼čeylerle niye ge├žsin? ├ľmr├╝n├╝ sef├óletle de─čil, ibadetle, Hakk’a itaatle ve halka hizmetle ge├žireceksin.

Fahr├╝ddin er-Razi bu konuda ┼č├Âyle demektedir:
”Ben Asr SuresiÔÇÖnin manas─▒n─▒ bir buz sat─▒c─▒s─▒ndan ├Â─črendim. ├ç├╝nk├╝, o sat─▒c─▒ ba─č─▒r─▒yor ve
┼č├Âyle diyordu:
– Ana sermayesi eriyip yok olana merhamet ediniz! Ana sermayesi eriyip yok olana
merhamet ediniz!” Ben bu s├Âz├╝ duyunca :

ÔÇśÔÇÖ┼×├╝phesiz ki insan zarardad─▒rÔÇÖÔÇÖ┬á (Asr S├╗resi, 2.├óyet.) ayetinin m├ónias─▒ budur, dedim.ÔÇÖÔÇÖ
Biz, g├╝nleri ge├žiriyoruz diye seviniyoruz. Halbuki her ge├žen g├╝n ├Âm├╝rden eksilmektedir. Alemlerin Rabbi, Rahman, Rahim, ve hesap g├╝n├╝n├╝n sahibi olan Allah’─▒ tasdik eden, O’na ihlasla ibadet ve itaat edeceklerine dair s├Âz veren M├╝sl├╝manlar kurtulu┼ča ereceklerdir. ─░mandan sonra, Allah’─▒n raz─▒ oldu─ču, kabul etti─či hay─▒rl─▒ ve faydal─▒ i┼čler yapanlar da bu ayetin kurtulu┼č m├╝jdesine nail olurlar.
Salih ameller genel olarak iki ├že┼čittir:
1- Bedenle yap─▒lan ve ki┼činin bizzat kendisine faydas─▒ dokunanlar. Namaz, oru├ž, zikir
gibi…
2- Mal ve bedenle, veya hem mal, hem bedenle yap─▒lan ve ba┼čkalar─▒na faydas─▒ olanlar.
Zek├ót, sadaka, cihad gibi… Bu ├že┼čit amellerin en ├Ânemlisi de, HakkÔÇÖa d├óvet ve Hak yolunda
gayret g├Âstermektir. Yani cihad etmek, ba┼čkalar─▒n─▒ ─▒slah i├žin ├žal─▒┼čmakt─▒r. Ama nefis bundan
ho┼članmaz. HadisÔÇÖte ┼č├Âyle buyurulmu┼čtur:

”Cennet, nefsin ho┼čuna gitmeyen ┼čeylerle, Cehennem de nefsin arzular─▒ ile ku┼čat─▒lm─▒┼čt─▒r.ÔÇÖÔÇÖ (Sahih-i M├╝slim, Kitab├╝lÔÇÖ Cennet, 51. )
Salih amellerin ┼čart─▒, ihlast─▒r. ─░hlas ise; amelde sadece AllahÔÇÖ─▒n r─▒zas─▒n─▒ g├Âzetmektir.
Cenab-─▒ Hakk ┼č├Âyle buyurur:

ÔÇśÔÇÖHer kim Rabbine kavu┼čmay─▒ arzu ederse salih bir amel i┼člesin ve Rabbine yapt─▒─č─▒
ibadette hi├žbir ┼čeyi ortak ko┼čmas─▒n.ÔÇÖÔÇÖ (Kehf S├╗resi, 110.├óyet.)

Ahmed b. As─▒m el-AntakiÔÇÖye :
-Allahu TealaÔÇÖn─▒n raz─▒ oldu─ču amellerle me┼čgul olan bir kimse en ├žok nelerden
sak─▒nmal─▒d─▒r? diye soruldu. O, ┼č├Âyle cevap verdi:
-Yapt─▒─č─▒ salih amelleri g├Âz├╝nde b├╝y├╝terek kibirlenmekten; onlara g├╝venmekten; i┼čledi─či
g├╝nahlar─▒, iyiliklerinin yan─▒nda k├╝├ž├╝k g├Âr├╝p unutmaktan sak─▒nmal─▒d─▒r.
Resulullah (s.a.v.):

ÔÇśÔÇÖAllah (c.c.) sadece kendi r─▒zas─▒n─▒ kazanmak i├žin, samimi olarak yap─▒lan amelleri kabul
ederÔÇÖÔÇÖ (Ter─č├«b ve Terh├«b, Haf─▒z M├╝nz├«ri, C.1, sh.50.) buyurmaktad─▒r. Sadece Allah r─▒zas─▒ i├žin salih amel i┼čleyenler, sevin├ž i├žerisinde RabÔÇÖlerine kavu┼čurlar.
Halife S├╝leyman b. Abd├╝lmelik, Ebu HazimÔÇÖe:
– Yar─▒n AllahÔÇÖ─▒n huzuruna nas─▒l ├ž─▒kaca─č─▒z? diye sorunca
– O, G├╝zel amel sahibi kimse, t─▒pk─▒ sizden birinin yolculuktan d├Ân├╝p evine, e┼čine ve ├žocuklar─▒na kavu┼čmas─▒ gibi sevin├ž, i├žinde RabbiÔÇÖnin huzuruna ├ž─▒kar. K├Ât├╝ ameller yapm─▒┼č olan kimse ise, t─▒pk─▒ ka├žan k├Âlenin, yakalanarak sahibinin huzuruna ├ž─▒kar─▒lmas─▒ gibi, korku i├žinde Rabbinin huzuruna var─▒r.

Hak ne y├╝ze, ne mala, ne k├╝p, ne tasa bakar;
Ancak amelinize, kalbe, ihlâsa bakar!
(M.Necati Bursal─▒)

Al─▒nacak Dersler:
1- ├ľm├╝r, Rabbimizden bize verilen bir sermayedir. Bunu, iman ve ─░sl├óm yolunda
t├╝ketmeliyiz.
2- Biz, g├╝nlerimizi ge├žiriyoruz diye seviniyoruz. Halbuki ge├žen g├╝nler, ├Âmr├╝m├╝zden
eksilmektedir.
3- ─░sl├óm’a inanmayan, hakka tabi olmayan, d├╝nyaya geli┼č gayesini kavramayan
insan, zararda ve h├╝srandad─▒r.
4- Nefsini, ├Âmr├╝n├╝, mal─▒n─▒ ┼čer yolunda, g├╝nah yollar─▒nda harcayanlar, zararda ve
h├╝srandad─▒r.
5- ─░man edip salih amel i┼čleyenler kurtulacaklard─▒r. ├ľyleyse; h├╝sranda olanlardan
de─čil, kurtulu┼ča erenlerden olmaya ├žal─▒┼čmal─▒d─▒r.
6- Salih Amellerin en ├Ânemlisi; HakkÔÇÖa davet, Hak yolunda gayret
g├Âstermektir. Bizler cihada devam etmeli, yery├╝z├╝n├╝n ─▒slah─▒ i├žin ├žal─▒┼čmaya
devam etmeliyiz.
7- M├╝sl├╝man bir toplumda cihad ruhu yoksa, o toplum iflah olmaz, zilletten
kurtulamaz.
8- Hak ve hay─▒r yolunda olanlar─▒n ba┼č─▒na ├že┼čitli musibetlerin ve bel├ólar─▒n gelmesi,
”S├╝nnetullah”t─▒r. Bu zorluklara katlanmal─▒ ve m├╝cadeleye devam etmeliyiz.

Payla┼č

Yorumlar