ÇOCUKLARIMIZI NASIL EĞİTMELİYİZ?

0

ÇOCUKLARIMIZI NASIL EĞİTMELİYİZ?

Çocuklar; Cenab-ı Allah’ın, anne-babaya bir onayı ve emanetidir. Aynı zamanda dünya hayatının süsüdür.
Kur’an-ı Kerim’de;

“Mal ve evlat, dünya hayatının süsüdür” (Kehf suresi, 46. ayet)
buyurulmaktadır.

Ancak dünya hayatının süsü olan mal ve evlat, aynı zamanda insanın dünyadaki imtihanının bir parçasıdır. Nitekim Rabbimiz şöylebuyurmaktadır:

‘’Biliniz ki, mallarınız ve çocuklarınız birer imtihan sebebidir ve büyük mükafat Allah katındadır.’’ (Enfal suresi, 28. ayet)
Allah, insanı en şerefli varlık olarak yaratmıştır. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurulmaktadır:

“Şüphesiz ki biz insanı en güzel şekilde yarattık.” (Tîn suresi, 4. ayet)

Ayette geçen Ahsen-i Takvim’in bir çok anlamı vardır. Bunlardan biri de, insanın yaratılışında üç şeye meyli olduğudur. İnsan yeryüzüne gelirken:

1. Mutlak doğruları kabul etmeye,

2. İyilik yapmaya, 3. Güzel olana ulaşmaya meyli vardır.
İnsan bunları aklı, iradesi ve duygularıyla yansıtır.
Eğitim: İnsanın aklına, iradesine ve duygularına yön vermektir. Eğer çocuğun aklına, iradesine, duygularına ve fıtratına uygun müsbet yön verilirse çocuk evliya olur. Çocuğun fıtratına uygun olmayan menfi yön verilirse o zaman da eşkiya olur. Bu sebeple çocuğun eğitimi çok önemlidir ve bu eğitim ailede başlar. Anne-baba bundan sorumludur. Yüce Rabbimiz şöyle
buyurur:

‘‘Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun…’’  (Tahrim suresi, 6. ayet)

Resulullah (s.a.v.) de:

“Hepiniz çobansınız, idarenizin altındakilerden sorumlusunuz” (Riyazüs Salihin – C.1, Sh.306)  buyurmuştur. İmam-ı Gazali:

Çocuk, anne-baba elinde bir emanettir. Kalbi kıymetli bir cevher gibi temizdir. Mum gibi her şekli alabilir. Bütün yazı ve şekillerden uzaktır. Temiz bir toprak gibi olup hangi tohum atılırsa büyür. İyi tohum ekilirse, din ve dünya saadetine kavuşur.’’ demektedir.
Anne-babalar çocuklarını eğitirken din eğitiminin şu ana amaçlara dikkat etmelidirler.

Din eğitiminin amacı çocuğun;

1. Kafasını vahiyle,
2. Kalbini iman ve ibadetle,
3. Karnını helal ve temiz yiyeceklerle beslemektir.

Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
‘’Kalp, çöl ortasında bulunan bir kuş tüyüne benzer ki, rüzgarlar onu mütemadiyen çevirirler.’’ (İbn Mâce,Mukaddime 10)
Atalarımız; ‘’Çocuk, istediğin gibi değil; yetiştirdiğin gibi olur.’’ demişlerdir.
Çocuk eğitiminde; çocuğun kişiliği, kimliği (İnsani, İslami, Dava Kimliği) ve bilgisi (dinini öğrenip
yaşaması) gözardı edilmemelidir. Eğitimin amacı (İslam’a göre) iyi insan, iyi müslüman ve şuurlu dava
adamı yetiştirmektir. Bu sebeple Anne-Baba gruplarını ve davranışlarını bilmekte fayda vardır.


Anne-Baba grupları ve en çok kullandıkları ifadeler:

1. Otoriter Anne Baba: Çabuk buraya gel! Bana karşı sesini yükseltme!
2. Nasihat Verici Anne-Baba: İnsan olan böyle davranmaz! Bir gün aklın başına gelir!
3. Suçlayıcı Anne-Baba: Beni dinleseydin böyle olmazdı! Geri zekalı! Böyle olur mu?
4. Teselli Verici Anne-Baba: Önemli bir şey yok, sadece parmağın ezilmiş! Üzülme, büyüyünce
unutursun!

Anne-Baba Davranışları

1. Olumlu Anne-Baba: Olumlu etkiler verir. Kesin açık isteklerde bulunur. Kuralları koyar, takip eder.
Uzlaşma sağlar.
2. Pasif Anne-Baba: Olumsuz davranışlara göz yumar. Tümüyle kabuğuna çekilir. Çocuğun bütün
isteklerini yerine getirir.
3. Yönetmeye Çalışan Anne-Baba: Çocuğun davranışlarını değiştirmek için hastalık gibi bahaneler
uydurur. Çocuğu başkalarıyla kıyaslar. Güven ve cesaret vermez.
4. Saldırgan Anne-Baba: Davranışlarından dolayı çocuğu susturur, aşağılar. Çocuğa sürekli bağırır,
kızarak şiddet uygular.

Anne-Baba Tutumlarına Göre Çocuk Nasıl şekillenir?

1. Baskılı ve Otoriter Tutum: Sessiz,uslu, dürüst ve dikkatli, ancak küskün ve silik olur. Ya da tam tersi
isyankar olur.
2. Gevşek Tutum (Çocuk Merkezli): Aşırı şımarır, kural tanımaz, kolay uyum sağlayamaz.
3. Dengesiz ve Kararsız Tutum: Dış alemdeki olaylar karşısında nasıl davranacağını bilemez.
4. Koruyucu Tutum: Dış alemdeki olaylardan korkar, endişeyle yaşar.
5. İlgisiz ve Kayıtsız Tutum: İlgi çekmek için vurup kırar, döker, zarar verir. Saldırgan olur.

6. Güven Verici ve Destekleyici Tutum: Güvenli, dengeli ve uyumlu olur.

Anne-Babaların En Çok Yaptığı Hatalar

1. Aşırı Koruma (Fazla kontrol ve özen): Aşırı bağımlı olur. Kendine güveni olmaz. Duygusal kırıklıklar
olur.
2. Aşırı Hoşgörü ve Düşkünlük: Bencil olur. Dikkat çekmek ister. Kendisine hizmet edilmesini ister.
Kişiliği zayıf olur.
3. Çocuklara Boyun Eğme: Anne-Babaya hükmeder. Az saygı gösterirler. Zamanla başkalarına da
hükmetmeye başlarlar.
4. Reddetme(Düşmanlık): Sinirli olur. (İhtiyaçları karşılanmadığı için)Yardımlaşmaz. Küçüklere ve
zayıflara düşmanca davranır.
5. Baskı Altında Bulundurma: Çekingen olur. Kolay etkilenir. Aşırı hassas olur.

Olumlu Davranışlar:

1. Kabul Etme: İşbirliğine hazır olur. Arkadaş canlısı olur. Dengeli ve mutlu olur.
2. Hoşgörü Sahibi Olma: Evine yönelik bir kişi olur. Kendine güvenir. Kaabiliyetlerini geliştirir.

Anne-Babalar Niçin Hata Yaparlar?

1. Anne-Baba Olduğunu Bilmemek: Çocukların kendileri gibi olmasını istemeleri, her şeyde en iyi
olmalarını istemeleri, hata yapmalarının yanlış olduğunu düşünmeleri.
2. Çocukları Yanlış Davranmaya Mecbur Etmek: Çocuğun olumsuz davranışlarını devamlı ön plana
çıkarmaları (Sen zaten hep böylesin!), olumlu yönlerini takdir etmemeleri.
3. Tutarsız Olmak: Temizlik alışkanlığında, ders çalışmada, ödev yapmada, davranışlarına karşı.

Anne-Babalara Tavsiyeler

Bir çok anne-baba çocuklarını iyi yetiştirmek düşüncesiyle yıkıcı disiplin uygulamaktadır. Disiplin konusunda şunlara dikkat edilmelidir:
1. Kızgın olduğunuz zamanlarda disiplin uygulamayın!
2. Uyguladığınız disiplinin yapıcı mı, yıkıcı mı olduğuna dikkat edin!
3. Disiplin uygularken çocuklara isim takmayın! (Aptal, Şişko, Tembel, Kafasız v.b.)
4. Uygulanabilir cezalar verin!
5. Ceza uygularken seçenekler sunun!
6. Disiplini uygularken kimin haklı, kimin haksız olduğunu isbatlamaya çalışmayın!
Disiplinin amacının , yanlış davranışı düzeltmek olduğunu unutmayın!

Ailede çocuk eğitimi konusunda anne-babalar şunlara dikkat etmelidirler:

1. Bütün çocuklar ilgi ister. Çocuklarınıza yeteri kadar ilgi gösterin.
2. Olumsuz davranışlarından ziyade olumlu davranışlarını överek ödüllendirin.
3. Bazen olumsuz davranış gösterilmemesini de ödüllendirin.

4. Günlük işlerde tutarlı olun.
Sabah yapılacak işlerde (giyinmek, yatağını toplamak v.b.)
Akşam yapılacak işlerde (yemek, dişleri fırçalamak, vaktinde uyumak v.b.)
Okuldan sonra yapılacak işlerde (ders ve ödevlerin yapılması)
Disiplin konusunda (olumsuz davranışlarda zor, sert ve katı kurallar koymayın)
‘’İlimden önce çocuklara insanlık adabı öğretmek gerekir.’’ (İmam-ı Malik)
5. Aşırı derecede uyarıda bulunmayın.
6. Anne-baba olarak birlikte hareket ettiğinizi çocuklara gösterin.
7. Çocukların yanında asla tartışmayın.
8. Çocuklarınızı aktif olarak dinleyin.
9. Davranışlarınızla çocuklara örnek olun. (İbadetler, yalan söylememe v.b.)

‘‘Ailene namazı emret ve kendin de ona devam et…‘‘ (Tâhâ suresi, 132. ayet)
10. Çocuklarınızla ilgilenin, onlara zaman ayırın, birlikte faaliyetler yapın,
11. Aile toplantıları yapın. Aile toplantıları: İstekler, teklifler, problemler ve başarıların müzaklere
edilmesidir.
12. Camideki durumunu takip edin, teşvik edin, eğitimcilerle görüşün. Resulullah (s.a.v.):

“Çocuk, cennet çiçeklerindendir’’8 buyurmuştur. Cennet çiçeği olan çocuk, eğitimsiz kalırsa (Allah
korusun) cehennem odunu haline gelebilir. Sonuç olarak; çocuklarımızı iyi birer Müslüman olarak yetiştirme sorumluluğumuzu unutmayalım ve Resulullah (s.a.v.)’in şu müjdesine kulak verelim:

“İnsan ölünce, şu üçü dışında bütün amellerinin sevabı kesilir; Sadakayı cariye, kendisinden
istifade edilen ilim, arkasından dua eden hayırlı evlat.” (Müslim, Vasiyyet 14 )
Allah’ım bana:
Değiştiremeyeceğim şeyleri kabul etmek için SÜKuNET,
Değiştirebileceklerimi değiştirmek için CESARET
İkisini birbirinden ayırt edebilmek için de AKIL ver.

Alınacak Dersler:
1. Çocuklarımızın hayattaki en önemli varlıklar ve sermayelerimiz olduğunu bilmeliyiz.

2. Çocuklarımızın bizim için imtihan olduğunu bilerek, buna göre eğitimlerini yapmalıyız.

3. Çocuklarımızın manevi eğitiminin hem kendisi, hem de bizim açımızdan çok önemli bilmeliyiz.

4. Çocuklarımızın işledikleri hatalarda, onlar kadar kendimizin de hatalı olabilecğini görerek,
kendimizi de gözden geçirebilmeliyiz

Paylaş

Yorumlar