Allah’ın Zati ve Subuti Sıfatları Nelerdir?

0

Allah’ın Sıfatları

Allah Azze ve celle sıfatlarıyla bilinir ve tanınır. Kur’an-ı Kerim, Allah’ın sıfatlarını bildirmektedir. Çünkü Allah Azze ve celle’nin  zatını anlayıp kavramamız mümkün değildir. Zaten Cenab-ı Allah, bununla da bizi yükümlü tutmamıştır. Allah Azze ve celle’nin sıfatları, zati ve subuti olmak üzere iki kısımdır. Bunların altısı zati sıfatlar, sekizi de subuti sıfatlardır ki toplamı 14’tür.

Zati Sıfatlar: Vücut, Kıdem, Bekâ, Vahdâniyet, Muhâlefetün li’lhavâdis,
kıyam binefsihi.

Subuti Sıfatlar: Hayat, İlim, Semi’, Basar, İrade, Kudret, Kelam ve
Tekvin’dir.

Bunların kısaca anlamları şöyledir:

1. Zati Sıfatlar

Vücud: “Var olmak” demektir. Allah vardır ve varlığı zatının gereğidir. Bu itibarla Cenab-ı Hakk’a “Vâcibu’l-vucûd” denir. Allah, var olmakta ve varlığını devam ettirmekte hiçbir şeye muhtaç değildir.

Kıdem: Allah kadimdir, yani varlığının başlangıcı yoktur. Şu zaman yoktu da ondan sonra var oldu denemez. Varlığının başlangıcı olan bizleriz. Allah ise hiçbir şey yokken yine var idi.

Bekâ: “Allah’ın varlığının sonu olmaması”dır. Mesela biz, bir süre sonra yok olacağız. Allah’tan başka her şeyin belli bir süre sonra varlığı sona erecektir. Allah ise hiç ölmeyecek ve her zaman var olacaktır. Nitekim Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmuştur:
كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُۜ لَهُ الْحُكْمُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
“Allah’ın zatından başka her şey helak olacaktır. Hüküm O’nundur ve siz ancak O’na döndürüleceksiniz.”18

Vahdaniyet: Allah birdir. Kur’an-ı Kerim’in en kısa surelerinden biri olan İhlâs suresinde şöyle buyrulmuştur:
لهُ الصَّمَدُ. لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْۙ. وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا اَحَدٌ. 􀑘 لهُ اَحَدٌ. اَل 􀑘 قُلْ هُوَ ال
“(Ey Muhammed!) De ki: ‘O, Allah’tır, bir tektir.’ Allah samed’dir (her şey O’na muhtaçtır, O, hiçbir şeye muhtaç değildir). O’ndan çocuk olmamıştır (Kimsenin babası değildir). Kendisi de doğmamıştır (kimsenin çocuğu değildir). Hiçbir şey O’na denk ve benzer değildir.”

Allah, zatında birdir, cüz ve parçası yoktur; sıfatlarında birdir, benzeri ve dengi yoktur; işlerinde birdir, eşi ve ortağı yoktur. Muhâlefetün li’l-havâdis: “Sonradan olanlara benzememek” demektir.
Allah’a yaratıklarından hiçbiri benzemez. O, her şeyinde benzersizdir. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmuştur:
لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمٖيعُ الْبَصٖيرُ
“Allah, hiçbir şeye benzemez. O, işiten ve görendir.”20 Kıyam

Binefsihi: Allah zatıyla kaimdir. Varlığı zatının gereği olup başkasından değildir.

2. Subuti Sıfatlar

Allah’ın subuti sıfatları da şunlardır:
Hayat: Allah hakiki ve ezeli hayat ile diridir. Her canlıya O, hayat vermektedir. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmuştur:
لهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّومُۚ 􀑘 اَل
“Allah, O’ndan başka ilah olmayan, diri, her an yarattıklarını görüp gözetendir.”21

İlim: “Bilmek” demektir. Allah, yerde ve göklerde olan her şeyi bilir. Hatta insanların gönüllerinde sakladıklarını da bilir. O’nun bilmediği hiçbir şey olmaz. Kâinat ve kâinatta olan her şey yokken onların
hepsini, nasıl ve ne zaman olacaklarsa öylece bilir.

Semi’: İşitmek demektir. Allah, her şeyi, uzaklık ve yakınlık söz konusu olmadan, işitir. Hatta içimizdeki fısıltıları da işitir. İşitmek için kulağa ihtiyacı yoktur.

Basar: Görmek demektir. Allah, her şeyi görür. O şeyin, uzakta ve yakında olmasıyla kapalı açık, aydınlık ve karanlık, küçük ve büyük olması fark etmez. Bizim, nerede ve ne yaptığımıza varıncaya kadar
her şeyi görür. Görmek için bizim gibi göze muhtaç değildir.

İrade: Dilemek demektir. Allah diler ve dilediğini yapar. Dilediği her şeyi yapmada güçlük çekmeyeceği gibi bir yardımcıya da muhtaç olmaz. Konu ile ilgili olarak Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmaktadır:
اِنَّمَآ اَمْرُهُٓ اِذَآ اَرَادَ شَئًْا اَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
“Allah, bir şeyi dilediği zaman O’nun buyruğu sadece o şeye ‘Ol’ demektir, hemen olur.”22

Kudret: “Güç yetirmek” demektir. Allah’ın her şeye gücü yeter. Güç yetiremeyeceği, zorlanacağı hiçbir şey yoktur.

Kelam: “Söylemek” demektir. Allah, harf ve sese muhtaç olmadan söyler. Kur’an-ı Kerim ve diğer semavi kitaplar O’nun sözüdür. Allah Teala, peygamberlere ve meleklere istediğini söylemiş ve duyurmuştur.

Tekvin: “Yaratmak” demektir. Kâinatı ve kâinattaki tüm varlıkları yaratan, yaşatan ve besleyip büyüten O’dur. O’ndan başka yaratıcı yoktur. İşte bunlar, Cenab-ı Hakk’ın sıfatları olup, bu sıfatlarla Allah bilinir
ve tanınır. Allah’a inanmak demek, bu sıfatların, Allah’ın zatı ile kaim olduklarına inanmak demektir.

Paylaş

Yorumlar