Allah’ın (c.c.) İsim Ve Sıfatlarını Öğrenmek Niçin Önemlidir?

0

Yüce Allah’ın (c.c.) varlığına ve birliğine inanmak mümin olmanın esasıdır. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.v.) imanin esasını “Allah’tan başka ilah olmadığıni tasdik etmek”(15) olarak tanımlar.

İslam’a göre bütün evreni bir ölçü ve ahenk içinde yaratan, idare eden, her şeye gücü yeten Yüce Allah’tır (c.c.). O, varlığının daha iyi anlaşılması için Kur’an’da âlemin, tabiatın ve tabiattaki varlıkların nasıl yaratıldıklarına bakılmasını ve bunlar üzerinde düşünülmesini öğütler. Düşünen bir kişi, Yüce Allah’ın (c.c.) var ve bir olduğu sonucuna ulaşabilir. Ancak sadece Allah’ın (c.c.) varlığına ve birliğine, bütün âlemi yarattığına ve yönettiğine inanmak onu tanımak için yeterli değildir. Yüce Allah (c.c.), bildiğimiz hiçbir varlığa benzemediği için onun nasıl bir varlık olduğu akıl ve duyu organlarıyla kavranamaz. Bu hususta Kur’an’da şöyle buyrulur: “Gözler onu idrak edemez ama o, gözleri idrak eder…”(16) Kur’an’da Yüce Allah (c.c.) en kisa ve özlü biçimde ihlas suresinde tanıtılır: “De ki: O, Allah birdir. Allah samedtir (Herşey O’na muhtaçtır. O, hiçbir şeye muhtaç değildir.). O, doğurmamış ve doğmamıştır. Onun hiçbir dengi yoktur.”(17) Dolayısıyla insan, Yüce Allah’ı (c.c.) ancak yine onun bildirdiği isim ve sıfatlarıyla tanıyabilir. Aşağıda Allah’ın (c.c.) isim ve sıfatları hakkında bilgi verilmiştir.

Allah’ın İsimleri

Allah’ın Sevgi ve Merhametini İfade eden Bazı İsimleri

Afuv: Merhametli, daima affeden, günahlardan dilediğini affedip suçları bağışlayandır.

Halim: Acele etmeyen, günahkârların cezasını vermeye güç yetirdiği hâlde, bunu acele yapmayıp onlara yumuşak davranarak cezalarını geriye bırakandır

Rauf: Çok merhamet eden, insanları yükümlü tutmada pek müsamahalı ve yumuşak davranandır.

Kerim: Cömert, kerem sahibi; muktedir iken affeden, cömertlik duygusunu veren, vadini yerine getirendir.

Yüce Allah’ın kudretini ifade eden bazı isimleri

Kabız: Her şeyi sonsuz kudreti altına alan, bu kudretiyle kuşatıp kavrayan, her şeyi emri al
tina alıp tutan en yüce varlık odur

Kadir: Kudret sahibi, tükenmez kudreti olan, istediğini dilediği gibi yapmaya muktedir olan
dır. Her türlü güç ve kuvvet de ondandır.

Kavi: Kudretli, güçlü ve sınırsız kuvvet sahibi olandır. Her şey onun kudret ve kuvveti kar
şısında güçsüzdür; ona boyun eğmek zorundadır.

Kayyum: Baki ve ebedi olan; her şeyin onun kudret ve iradesiyle varlığını sürdürebildiği tek
varlıktır.

Yüce Allah’ın (c.c.) inananlar tarafından tanınması için onu nitelendiren kavramlara isim denir. Dinî literatürde Allah’ı (c.c.) tanıtan isimlere “Esmaü’l-Hüsna” yani en güzel isimler denir. Esmaü’l-Hüsna, “Allah’ın (c.c.) zatini, sifatlarını ve fiillerini en güzel şekilde tanımlayan, Allah’ın (c.c.) yücelik ve aşkınlığını ifade eden, zikir ve dualarda kullanılan, kalplere huzur veren”(18) Yüce Allah’a (c.c.) ait güzel isimlerdir. Çünkü Allah (c.c.), bütün mükemmeliyet ve yetkinliklerin tek sahibidir. Bu konuda Kur’an’da şöyle buyrulur: “En güzel isimler (Esmaü’l-Hüsna) Allah’ındır. O hâlde ona o güzel isimlerle dua edin… “(19), “Allah, kendisinden başka ilah olmayandır. En güzel isimler ona mahsustur.”(20)

Yüce Allah’ın (c.c.) isimleri Kur’an-ı Kerim ve hadislerde bildirilmektedir. Kur’an-ı Kerim’de pek çok ayette Allah’ın (c.c.) isimleri yer alır. Ancak bazı ayetlerde bu isimler bir arada bildirilir. Örneğin Haşr suresi 22-24. ayetlerde şöyle buyrulur: “O, kendisinden başka hiçbir ilah olmayan Allah’tır. Gaybi da görünen alemi de bilendir. O, Rahman’dır, Rahîm’dir. O, kendisinden başka hiçbir ilah bulunmayan Allah’tır. O, Melik (mülkün gerçek sahibi), Kuddûs (her türlü eksiklikten uzak), Selam (barış ve esenliğin kaynağı), Mü’min (güven veren), Müheymin (herşeyi gözetip koruyan), Aziz (izzet sahibi, herşeye galip olan), Cebbar (azamet ve kudret sahibi, dilediğini yapan ve yaptıran), Mütekebbir’dir (büyüklükte eşi ve benzeri olmayan). Allah, onların ortak koştuklarından uzaktır. O, Halık (yaratan, yoktan var eden), Bâri’ (herşeyi kusursuz ve uyumlu yaratan), Musavvir’dir (varlıklara şekil veren). En güzel isimler O’nundur. Göklerdeki ve yerdeki herşey O’nu tesbih eder. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.”

Ayete’l-kürsi olarak bilinen Bakara suresi 255. ayette ise Yüce Allah’ın (c.c.) zatı ve isimleri ile ilgili olarak şöyle buyurulur: “Allah kendisinden başka hiçbir ilah olmayandır. Diridir, kayyumdur. O’nu ne bir uyuklama tutabilir, ne de bir uyku. Göklerdeki her şey, yerdeki her şey onundur. İzni olmaksızın onun katında şefaatte bulunacak kimdir? O, kulların önlerindekileri ve arkalarındakileri (yaptıklart ni ve yapacaklarını bilir. Onlar onun ilminden, kendisinin dilediği kadarından başka bir şey kavrayamazlar. Onun kürsüsü bütün gökleri ve yeri kaplayıp kuşatmıştır. (O, göklere, yere, bütün evrene hükmetmektedir.) Gökleri ve yeri koruyup gözetmek ona güç gelmez. O, yücedir, büyüktür.”

Yüce Allah’ın (c.c.) pek çok ismi vardır. Hz. Peygamber’in (s.a.v.) bir hadisinde Allah’ın (c.c.) 99 ismi olduğu bildirilmekle (21) beraber bu sınırlama için değil, en meşhur isimler olması sebebiyledir. İslam bilginleri Allah’a (c.c.) ait yüzlerce isim belirlemişlerdir. Halk arasında daha çok Yüce Allah’ın (c.c.) en güzel isimleri olarak 99 ismi bilinir. Allah’ın (c.c.) isimleri vahiyle bildirildiği için bunlar değiştirilemez, Ayet ve hadisler Yüce Allah’ı (c.c.) nasıl isimlendirmiş ise inanan bir kişinin de öyle isimlendirmesi gerekir.(22)

Yüce Allah’ın (c.c.) Haşr suresi ve Bakara suresinin ilgili ayetlerinde geçen isimleri ile diğerleri incelendiğinde bunlardan bazılarının “el-Evvel, es-Samed, el-Kuddüs, el-Celil” gibi zatıyla, bazılarının “el-Halik, el-Bâri, el-Musavvir” gibi tabiatın yaratılış ve işleyişi, kudreti ile ilgili ilahi isimleri olduğu görülür. Bazı isimleri de Yüce Allah’ın (c.c.) yarattıklarına karşı sevgi ve merhametini ifade eder.

Yüce Allah’ın (c.c.) pek çok ismi olmasına karşın “Allah” kendisine ibadet edilen yüce varlığın özel ismidir. Allah (c.c.) ismi hiçbir dile tercüme edilemez, başka bir kelimenin de onun yerini tutması mümkün değildir.

Allah’ın (c.c.) isimlerini her Müslümanın öğrenmesi önemlidir. Çünkü bir Müslüman, Yüce Allah’ı (c.c.) isimleri ile tanıyıp bilir. Allah’ı (C.c.) tanıyan ona inanır, ibadet ve itaat eder. Onu sever, gerçek manasıyla kul olur. Allah’ın (c.c.) isimlerinin manasını bilmenin insanin tutum ve davranışları üzerinde de etkisi vardır. Örneğin Yüce Allah’ın (c.c.) “Basir” yani her şeyi gören olduğunu bilen bir mümin, her zaman davranışlarına dikkat eder. Yine Allah’ın (c.c.) “Semi” yani her şeyi işiten olduğunu bilen biri yalan konuşmaz, “Rahman ve Rahim” yani esirgeyen ve bağışlayan olduğunu bilen bir Müslüman umutsuzluğa kapılmaz. Allah’ın (c.c.) “Kerim” yani cömert olduğunu bilen bir kimse başkasına karşı cimrilik etmez, elindekileri muhtaçlarla paylaşır.

Allah’ın (c.c.) güzel isimlerini devamlı anan, onu bu isimlerle yücelten kişi zamanla onlardan etkilenerek onlarla bezenmeye başlar. Bu durum inanan kişiyi daha olgun ve ahlaklı yapar. Allah’ın (C.C.) güzel isimlerindeki özellikleri kendisinde toplayan kişiyi hem Yüce Allah (c.c.) hem de çevresindekiler sever. Hz. Peygamber (s.a.v.) bir hadisinde, Yüce Allah’ın (c.c.) 99 ismini sayanin (ezberleyen, anlayan ve hayatına uygulayanın) cennete gireceğini müjdeler (23) İslam bilginleri hadiste geçen saymak ifadesini güzel isimlerin ezberlenmesi değil, bunların manalarının anlaşılması ve gereğince tutum ve davranışlarda bulunulması şeklinde yorumlamaktadır.

Allah’ın (c.c.) güzel isimleri, Yüce Allah (c.c.) ile iletişim kurmanın da en güzel yollarından biridir. Kur’an-ı Kerim’de, “Öyleyse yalnız beni anın ki ben de sizi anayım…”(24) buyrulur. Kur’an’da Yüce Allah’ı (c.c.) güzel isimleriyle anmamız ve ona dua etmemiz bildirilmektedir.(25) Bir mümin, Allah’ı (c.c.) güzel isimleriyle anıp dua ettiğinde o da kulunun istek ve dualarına karşılık verir.

(15) Müslim, Sahih-i Müslim, Iman, 33.

(16) En’âm suresi, 103. ayet.

(17) Ihlâs suresi, 1-4. ayetler.

(18) Dini Terimler Sözlüğü, s. 78.

(19) A’râf suresi, 180. ayet.

(20) Tâ-Hâ suresi, 8. ayet.

(21) bk. Buhari, Sahih-i Buhari, Tevhid, 12.

(22) bk. Ilmihal, Iman ve Ibadetler, CI, S. 86.

(23) bk. Buhari, Sahih-i Buhari, Tevhid, 12; Müslim, Sahih-i Müslim, Zikr, 6.

(24) Bakara suresi, 152. ayet.

(25) bk. A’râf suresi, 180. ayet.

Paylaş

Yorumlar